Λοιπόν, θα ήθελα να μου πεις για αρχή, πως θα περιέγραφες το bookcrossing με λίγα λόγια;

Το bookcrossing είναι ουσιαστικά το να αφήνεις ένα βιβλίο που έχεις διαβάσει κάπου για να το βρει κάποιος άλλος και να μη το κρατάς για σένα στη βιβλιοθήκη σου. Για μένα, εκτός από αυτό που είναι κατά βάση ο ορισμός του, είναι ένα παιχνίδι. Περνάμε καλά κάνοντας bookcrossing, γνωρίζουμε ωραίους ανθρώπους και κάνουμε διάφορες δραστηριότητες που έχουν να κάνουν με το βιβλίο που το αγαπάμε.

Εσύ πως ξεκίνησες; Πως γνώρισες την ελληνική κοινότητα;

Το ανακάλυψα τυχαία, μέσω ενός άλλου site στο internet  - κάποιος έγραφε για αυτό. Μου άρεσε σαν ιδέα, μπήκα στην ιστοσελίδα να δω λεπτομέρειες. Στην αρχή, όπως οι περισσότεροι, λίγο διστακτικά, λίγο μπερδευόμουνα, δεν καταλάβαινα ακριβώς τη διαδικασία, τα πρακτικά. Ευτυχώς βρήκα γρήγορα το ελληνικό φόρουμ – το οποίο το βρίσκεις μέσα από το site – και μπήκα, είδα ότι μέσα υπήρχε πολύς κόσμος ο οποίος ανταποκρίνονταν αν υπήρχε κάποια ερώτηση, σου απαντούσαν κατευθείαν και  έτσι λύθηκαν οι απορίες μου. Επίσης είδα ότι γίνονται τακτικές συναντήσεις και στη Θεσσαλονίκη και αποφάσισα ότι κάποια στιγμή θα πάω. Όταν μάλιστα πήγα στην 1^η συνάντηση, είχα ήδη απελευθερώσει ένα βιβλίο.

Ποιο ήταν το πρώτο βιβλίο που απελευθέρωσες;

Ήταν ο «Κώδικας Βα Ντίντσι», ένα μικρό βιβλιαράκι, παρωδία του «Κώδικα Ντα Βίντσι». Το είχα απελευθερώσει στο «Bazaar», που τότε δεν ήταν ακόμα «ζώνη» (σ.σ. σταθεροί χώροι που οι bookcrossers απελευθερώνουν βιβλία). Βέβαια δεν έμαθα ποτέ νέα του.

Γενικά απελευθερώνεις πολλά βιβλία; Τι είδους;

Απελευθερώνω αρκετά ναι. Μέχρι τώρα, όλα αυτά τα χρόνια έχω απελευθερώσει πάνω από 200 βιβλία… 220, κάπου εκεί. Βέβαια υπάρχουν και bookcrossers που έχουν απελευθερώσει πολλά περισσότερα αλλά και άλλοι που αφήνουν λιγότερα. Στην αρχή απελευθέρωνα μόνο βιβλία που είχα διαβάσει, ωστόσο στην πορεία, επειδή είχα μπει πολύ στο κλίμα του παιχνιδιού αυτού, αγόραζα εξεπιτούτου βιβλία για να απελευθερώσω. Για παράδειγμα όταν πηγαίναμε μια εκδρομή, σε μια άλλη πόλη, για να αφήσουμε και βιβλία και δεν είχα κάποιο στη βιβλιοθήκη μου, αγόραζα μερικά αποκλειστικά για να τα απελευθερώσω.

Έχουν βρεθεί πολλά βιβλία σου; Πρέπει να είναι υπέροχο το συναίσθημα όταν ανακαλύπτεις ότι κάποιος άλλος βρήκε και διαβάζει το βιβλίο που έχεις αφήσει.

Πάρα πολλά όχι αλλά αρκετά ευτυχώς. Είναι πολύ ωραίο συναίσθημα και ίσως επειδή δεν γίνεται και πολύ συχνά είναι ακόμα μεγαλύτερη η χαρά! Πάντως χοντρικά στην Ελλάδα «πιάνονται» 2 στα 10 βιβλία.

Έχω την αίσθηση ότι το ποσοστό των βιβλίων που «πιάνονται» είναι μεγαλύτερο, απλά δεν τα δηλώνουν.

Ναι εννοείται. Σίγουρα «πιάνονται» περισσότερα και αυτό είναι ακόμα ένα θετικό. Ξέρεις ότι δε θα πάει χαμένο το βιβλίο, κάποιος θα το πάρει. Οπότε λες ας μη το μάθω, αξίζει και μόνο που κάποιος άλλος θα διαβάσει το βιβλίο σου.

Υπάρχει κάποιο ιδιαίτερο περιστατικό που θυμάσαι;

Ναι, ναι. Γενικά συμβαίνουν διάφορα. Εμένα, για παράδειγμα, μου έχει τύχει το εξής: είχα αφήσει ένα βιβλιαράκι – δε θυμάμαι ποιο – στην παραλία. Την επόμενη μέρα «πιάστηκε» από μια κοπέλα, η οποία μπήκε στο site και έγραφε ότι ήρθε στη Θεσσαλονίκη για εξεταστική μόνο για λίγες μέρες και δεν ήταν καλά ψυχολογικά και περπατούσε στην παραλία μόνη της. Τότε είδε μπροστά της το βιβλίο μου και έγραφε πως της έφτιαξε τη μέρα, πως την έκανε να σκεφτεί ότι υπάρχουν ωραία πράγματα στη ζωή και άλλα τέτοια πολύ ωραία και ένιωσα πολύ καλά.

Γενικά στη χώρα μας, οι κοινότητες του bookcrossing είναι ενεργές;

Ναι η ελληνική κοινότητα είναι μια από τις πιο ενεργές σε όλο τον κόσμο. Αν μάλιστα αν το πάμε αναλογικά και με τον πληθυσμό, τότε ναι. Ειδικά στην Αθήνα και στη Θεσσαλονίκη. Αλλά και κάποιες ακόμα πόλεις, αν και έχουν λιγότερους bookcrossers, έχουν μεγάλη δράση. Για παράδειγμα, έχουν γίνει συνέδρια σε μικρές πόλεις, όπως είναι η Λάρισα ή τα Χανιά.

Και μιας και μιλάμε για κοινότητες, ένα από τα ωραιότερα στοιχεία του bookcrossing, που είχα τη δυνατότητα να το δω και από κοντά, είναι αυτό το «παρεϊστικο» κλίμα.

Όλες οι κοινότητες του bookcrossing λειτουργούν έτσι. Από όσο είχα την ευκαιρία να δω όλες τις ομάδες από κοντά, είδα αυτό το κλίμα.

Θεωρείς ότι αυτό είναι το μεγάλο «ατού» του bookcrossing;

Είναι το μεγάλου «ατού» από την άποψη ότι ο κόσμος έχει ένα κίνητρο να έρθει στις συναντήσεις, να περάσει καλά. Εγώ, για παράδειγμα, όταν το ξεκίνησα, αν δεν έβρισκα αυτόν τον κόσμο που ταιριάζουμε, που κάνουμε παρέα, που κάνουμε πράγματα, που υπάρχει δημιουργικότητα, σε σχέση και με το bookcrossing μαζί, δε νομίζω ότι θα το συνέχιζα με την ίδια ζέση. Κάποια στιγμή νομίζω θα ατονούσε αυτός ο ενθουσιασμός μου για το bookcrossing. Δηλαδή ο κόσμος είναι πολύ σημαντικό κομμάτι.

Σε ποια μέρη αφήνετε συνήθως βιβλία;

Σε πολλά μέρη, κυρίως σε σινεμά. Έχει φυσικά να κάνει με το γεγονός ότι πολλοί κινηματογραφόφιλοι είναι και βιβλιόφιλοι. Σε σινεμά μάλιστα έχουμε και πολύ υψηλά ποσοστά catching. Κυρίως στο φεστιβάλ. Αλλιώς σε πολλά μέρη. Στο πανεπιστήμιο, στο καρτοτηλέφωνο της Αγίας Σοφίας, στην Αριστοτέλους, στην παραλία. Και φυσικά υπάρχουν οι ζώνες. Αλλά μπορείς και να ειδοποιηθείς. Υπάρχει και το hunting.

Φέτος στη Θεσσαλονίκη έγινε και το 5^ο Συνέδριο των bookcrossers και από όσο γνωρίζω ήσουν και στην οργανωτική ομάδα. Θέλεις να μου περιγράψεις λίγο την εμπειρία;

Εντάξει ήταν υπέροχα! Το είχαμε σκεφτεί μάλιστα από πέρυσι που είχε γίνει στη Λάρισα. Λέγαμε ότι θα ήταν πολύ ωραία ιδέα να το κάναμε εμείς εδώ. Είμαστε μια πολύ καλή παρέα εδώ και πολύ ενεργή. Επίσης το συνέδριο είχε κάνει τον κύκλο του, είχε περάσει από πόλεις όπου υπάρχουν ενεργές ομάδες bookcrossers. Από κείνη τη στιγμή ξεκίνησε μια πολύ ωραία διαδικασία και πολύ ενδιαφέρουσα, υπήρχαν πάρα πολλές ιδέες, πάρα πολλά πράγματα να κάνουμε. Ένα από τα πιο σημαντικά πράγματα ήταν και η γνωριμία μας με τους συγγραφείς. Μάλιστα, επειδή στη Θεσσαλονίκη υπάρχουν πολλοί συγγραφείς, θελήσαμε να τους γνωρίσουμε γιατί πρόκειται για πολύ αξιόλογους ανθρώπους και συγγραφείς φυσικά. Έτσι βγήκαμε μαζί τους, είπαμε για το bookcrossing, είδαμε ότι υπήρχε υποστήριξη, ότι τους άρεσε η ιδέα…όλα αυτά λειτούργησαν πολύ ενθαρρυντικά!

Οι περισσότεροι δηλαδή αντιμετώπισαν το εγχείρημα θετικά;

Οι περισσότεροι ναι, πολύ θετικά. Στείλαμε στην αρχή ένα mail, όπου τους εξηγούσαμε ποιοι είμαστε και τι κάνουμε και οι περισσότεροι απάντησαν «τι ωραία ιδέα» κλπ. Ενθουσιάστηκαν και μας βοήθησαν πολύ και σε άλλα πράγματα (π.χ. τα εργαστήρια) (σ.σ. κατά τη διάρκεια του συνεδρίου, δημιουργήθηκαν ομάδες από bookcrosser και συγγραφείς και η κάθε μία από αυτές ανέλαβε να γράψει από ένα διήγημα!)

Από το συνέδριο τι σου άρεσε περισσότερο;

Όλα (γέλια). Εντάξει, σίγουρα τα εργαστήρια με τους συγγραφείς. Πάντα υπήρχαν τα πάνελ – όπως και φέτος – αλλά 1^η φορά ήρθαμε σε πιο κοντινή επαφή. Ήταν κάτι πρωτοποριακό αλλά το σημαντικό ήταν ότι πέρασαν όλοι πολύ καλά. Μια άλλη στιγμή που φυσικά ξεχωρίζω ήταν η 1^η μέρα, στο πάρτι υποδοχής, όπου συγκεντρώθηκαν μέλη από όλη την Ελλάδα και υπήρχε ένα απίστευτο κλίμα!

Αλλάζοντας λίγο κλίμα, υπάρχει η άποψη για τους bookcrossers, ότι απελευθερώνουν τα βιβλία που δεν τους αρέσουν. Τι απαντάς σε αυτό;

Αυτό δεν ισχύει. Εντάξει, ο κάθε bookcrosser είναι διαφορετικός. Σίγουρα υπάρχει αυτός που απελευθερώνει βιβλία που δε του αρέσουν , όπως υπάρχει και αυτός που δε θα απελευθερώσει κάποιο βιβλίο που δε του άρεσε με τη λογική ότι «αφού δεν άρεσε σε μένα, γιατί να το διαδώσω;». Αυτό που λέμε πάντως, είναι ότι αφού δεν άρεσε σε μένα, δεν είναι απαραίτητο ότι δε θα αρέσει και σε κάποιον άλλο

Γενικά στην Ελλάδα, όταν ξεκινά κάτι διαφορετικό, υπάρχει μια καχυποψία. Έχεις κάποιο ανάλογο περιστατικό στο μυαλό σου;

Φυσικά! Αυτό που είναι πολύ αστείο συνέβη σε ένα παιδί εδώ στη Θεσσαλονίκη. Την 1^η φορά που πήγε να αφήσει ένα βιβλίο στην Αριστοτέλους, το άφησε σε ένα παγκάκι. Τότε μια γιαγιά άρχιζε να φωνάζει και να απειλεί ότι θα φωνάξει την αστυνομία. Όταν την πλησίασε και της εξήγησε ότι αυτό που άφησε ήταν ένα βιβλίο εκείνη άρχισε να φωνάζει ακόμα περισσότερο και έτσι αναγκάστηκε να το πάρει πίσω. Επίσης, ένα άλλο θλιβερό περιστατικό που συνέβη πρόσφατα. Από τα κεντρικά του bookcrossing ενημέρωσαν το ελληνικό φόρουμ, ότι τους είχε στείλει mail κάποιος ο οποίος, εδώ στη Θεσσαλονίκη, βρήκε ένα βιβλίο αλλά δεν το κράτησε γιατί το είχε διαβάσει. Έτσι το άφησε να το βρει κάποιος άλλος. Είδε όμως να το παίρνει ένας νεαρός και να το πετάει στη θάλασσα. Πολύ κρίμα! Όχι επειδή είναι bookcrossing αλλά επειδή είναι βιβλίο! Ωστόσο εμείς κρατάμε το θετικό. Κάποιος άλλος άνθρωπος μπήκε στη διαδικασία να ενδιαφερθεί, να ψάξει να στείλει mail και μάλιστα στα αγγλικά και να μας ενημερώσει!

Που εντοπίζεις τη μεγαλύτερη διαφορά σε σχέση με την Ελλάδα και το εξωτερικό;

Χώρες όπως η Γερμανία, η Αγγλία ή οι Η.Π.Α. έχουν πολύ ανεπτυγμένες κοινότητες bookcrossing και αυτό που κάνει τη διαφορά είναι πως στο εξωτερικό είναι μεγαλύτερα τα ποσοστά των βιβλίων που πιάνονται. Γιατί ο κόσμος είναι πιο εξοικειωμένος και με το βιβλίο αλλά και με το internet.

Άλλωστε είναι γνωστό πως στην Ελλάδα ο κόσμος δε διαβάζει πολύ. Τώρα, αν σου έλεγα να μου ξεχωρίσεις 3 στοιχεία από το bookcrossing, ποια θα ήταν αυτά;

Σίγουρα, το βιβλίο, ο κόσμος  - άνθρωποι με κοινά ενδιαφέροντα, που αγαπάτε το ίδιο πράγμα και κάνουμε πολύ καλή παρέα - και το πιο σημαντικό για μένα, αυτό που αποκόμισα και συνεχίζω να αποκομίζω από το bookcrossing, είναι η αποδέσμευση από την έννοια της ιδιοκτησίας.

Τι  συμβουλή θα έδινες σε κάποιον που του αρέσει το bookcrossing σαν ιδέα και θα ήθελε να συμμετέχει;

Θα του έλεγα να μπει στο ελληνικό φόρουμ, γιατί εκεί υπάρχει πολύς κόσμος που θα τον υποδεχτεί αλλά και θα τον βοηθήσει να λύσει όποιες απορίες έχει . Φυσικά όμως, θα του έλεγα να έρθει σε κάποια συνάντηση. Γιατί, αυτό που λέγαμε και πριν, όταν κάνεις κάτι μόνος σου για πολύ καιρό το βαριέσαι. Χρειάζεσαι ανθρώπους να συμμερίζονται τα ενδιαφέροντα σου και να συμμετέχουν σε αυτή τη δραστηριότητα. Αλλιώς νομίζω ότι ατονεί η όρεξη κάποιου με τον καιρό. Αυτό αποδεικνύεται και από πόλεις που δεν υπάρχουν κοινότητες. Ενώ εμφανίζονται μεμονωμένοι bookcrossers, δεν συνεχίζουν τη δράση τους για μεγάλο διάστημα.

Ετοιμάζουν κάτι οι bookcrossers;

Έχει ήδη ξεκινήσει να ετοιμάζεται το επόμενο συνέδριο, που θα γίνει στη Λιβαδειά, όπου υπάρχουν κάποια ενεργά μέλη. Είναι και ένας τρόπος να προωθηθεί το bookcrossing εκεί. Όταν πηγαίνουν πολλοί bookcrossers, γεμίζει η πόλη βιβλία.

Και τι πιο ωραίο από μια πόλη γεμάτη με βιβλία θα συμπλήρωνα εγώ!

Συνέντευξη: Χρύσα Δαγουλά