Περιόρισε τα δικαιώματα των καπνιστών ανά τον κόσμο, προξενώντας κάθε φορά ποικίλες αντιδράσεις. Η.Π.Α, Αγγλία, Γαλλία, Σουηδία, είναι μερικές από τις χώρες που κέρδισαν το «στοίχημα» με τους καπνιστές. Σήμερα, η Ελλάδα προσπαθεί να πετύχει το ίδιο.
Έχουν περάσει αρκετά χρόνια από τότε που το κάπνισμα απαγορεύτηκε στις περισσότερες πολιτείες των Η.Π.Α και του Καναδά σε κάθε είδους κλειστό χώρο, συμπεριλαμβανομένων εστιατορίων, παμπ, μπαρ κλπ. Μάλιστα υπάρχουν και περιπτώσεις που το κάπνισμα απαγορεύτηκε ακόμη και σε ολόκληρα οικοδομικά τετράγωνα, καθώς και σε πολλούς δρόμους. Το ίδιο παράδειγμα ακολούθησε τα τελευταία χρόνια κι η Αυστραλία. Στην Ιρλανδία, με το νόμο της 29ης Μαρτίου 2004 απαγορεύτηκε το κάπνισμα σε όλους σχεδόν τους κλειστούς χώρους εργασίας και μέσα σε έξι μήνες υπήρχαν 7000 λιγότεροι καπνιστές!
«Κατεβαίνοντας» στη Μεσόγειο και συγκεκριμένα στην Ιταλία το κάπνισμα απαγορεύτηκε σε όλους τους δημόσιους χώρους, με το Νόμο της 10ης Ιανουαρίου 2005, ενώ το 2006 ακολούθησε η Ισπανία και το Λουξεμβούργο. Στην Ισπανία, καθώς και σε άλλες χώρες που βρέχονται από θάλασσα, απαγορεύτηκε το κάπνισμα και σε πάρα πολλές παραλίες, περιορίζοντας έτσι την εκτεταμένη ρύπανση που προκαλείται από τα αποτσίγαρα.
Στο Βέλγιο και στη Λιθουανία από 1 Ιανουαρίου 2007, εφαρμόζεται απαγόρευση καπνίσματος στους δημόσιους χώρους, ενώ ένα μήνα αργότερα ακολούθησε κι η Γαλλία. Παρά το γεγονός ότι οι Γάλλοι αποτελούν ένα λαό φανατικών καπνιστών, ο κόσμος ανταποκρίθηκε θετικά στην εφαρμογή του νόμου, από την πρώτη μέρα. Η «αυστηρή» Αγγλία μπήκε στο «παιχνίδι» της απαγόρευσης από 1 Ιουλίου 2007 με τον κόσμο να ανταποκρίνεται θετικά. Όσο για τις επιχειρήσεις της ψυχαγωγίας, συνεχίζουν να έχουν την πελατεία που είχαν, παρατηρώντας μάλιστα κι αξιοσημείωτη αύξηση του τζίρου τους. Επιστήμονες από το Τμήμα Έρευνας για τον Έλεγχο του Καπνού στο Πανεπιστήμιο Μπαθ, ανακάλυψαν ότι η απαγόρευση του καπνίσματος στη Βρετανία οδήγησε σε σημαντική μείωση των ποσοστών καρδιακών επεισοδίων στον πληθυσμό μέσα σε ένα μόλις χρόνο.
Φέτος έφτασε κι η σειρά της Ελλάδας. Από 1η Σεπτεμβρίου, το κάπνισμα απαγορεύεται πλήρως σε όλους τους κλειστούς δημόσιους και ιδιωτικούς εργασιακούς χώρους, χωρίς τη δυνατότητα δημιουργίας χώρων καπνιζόντων. Ο Σεπτέμβριος, υπήρξε ο μήνας προσαρμογής και προειδοποιήσεων για την εφαρμογή του αντικαπνιστικού νόμου, ενώ από την 1η Οκτωβρίου ξεκίνησε η περίοδος των προστίμων για εκείνους που δεν συμμορφώνονται με τα όσα ορίζει η προαναφερθείσα νομοθεσία. Παραθυράκι μέχρι τον Ιούνιο του 2011 υπάρχει για τα καζίνο και τα κέντρα διασκέδασης άνω των 300 τ.μ. με ζωντανή μουσική. Άλλωστε η ελληνική «κουλτούρα» επιβάλλει περιθώριο για κάθε είδους….παραθυράκια.
Οι πρώτες αναφορές για την τήρηση των μέτρων σε πολυσύχναστα καταστήματα υγειονομικού ενδιαφέροντος (μπαρ, καφετέριες, εστιατόρια κλπ) ήταν απογοητευτικές. Και αυτό γιατί δεν είναι καθόλου εύκολο να εφαρμοστούν τα νέα μέτρα, σε μια χώρα με ποσοστό καπνιστών που αντιστοιχεί στο 40% του πληθυσμού της! «Αν δω αντικειμενικά το νέο νόμο, τον θεωρώ σωστό, γιατί υπάρχουν άτομα που δεν καπνίζουν κι επίσης είναι καλύτερα όταν μπαίνεις σε ένα χώρο είτε για να πιεις τον καφέ σου, είτε για να γευματίσεις, είτε για να διασκεδάσεις, να μη μυρίζεις τον καπνό του τσιγάρου» δήλωσε ο κ. Χρήστος Ν., φανατικός καπνιστής. Επίσης συμπλήρωσε: «Αν το δω υποκειμενικά, θα μου είναι δύσκολο να συνηθίσω να πίνω τον καφέ ή το ποτό μου χωρίς να έχω την δυνατότητα να καπνίζω. Θεωρώ πως το ιδανικότερο θα ήταν να υπήρχαν χώροι για καπνιστές και μη καπνιστές». Στον αντίποδα, οι αντικαπνιστές εν μέρει διχάζονται, θεωρώντας πως δεν είναι «δημοκρατικά» τα νέα μέτρα. Παρόλα αυτά, οι πιο φανατικοί από αυτούς, υποστηρίζουν θερμά την απαγόρευση του καπνίσματος στους κλειστούς δημόσιους χώρους.
Παρά το γεγονός ότι τα πρόστιμα είναι από τα πιο βαριά της Ευρώπης, «σε οκτώ από τις δέκα περιπτώσεις, η απαγόρευση παραβιάζεται», τόνισε σε πρόσφατες δηλώσεις του ο υπουργός Υγείας Ανδρέας Λοβέρδος, σύμφωνα με τα πρώτα στοιχεία των επιθεωρήσεων. Όποιος συλληφθεί να καπνίζει σε απαγορευμένο χώρο, θα πληρώνει πρόστιμο 50 ευρώ και τα διπλάσια κάθε φορά που δεν θα συμμορφώνεται. Για τους καταστηματάρχες που δεν τηρούν τις διατάξεις του νόμου η χρηματική ποινή ξεκινά από 500 ευρώ και μπορεί να φτάσει μέχρι την αφαίρεση της άδειας λειτουργίας. Οπότε οι απανταχού θεριακλήδες θα πρέπει να σκεφτούν δεύτερη φορά προτού ανάψουν το τσιγάρο τους!
Κείμενο: Έρση Ναϊπλή
